Trung bình mỗi tháng, Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn tiếp nhận 3-4 trường hợp nhập viện do hậu quả của việc sử dụng rượu. Nhiều trường hợp diễn biến nặng khi người say mất ý thức, nôn và hít phải chất nôn vào phổi.

Theo BS. Nguyễn Ngọc Minh Châu – Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, các trường hợp liên quan đến rượu thường nhập viện trong tình trạng suy hô hấp hoặc toan chuyển hóa do ngộ độc rượu; một số ca nặng phải lọc máu.

Rượu là chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi nồng độ cồn trong máu tăng cao, phản xạ ho và nuốt – những cơ chế bảo vệ đường thở – có thể suy giảm hoặc mất hoàn toàn. Nếu người bệnh nôn trong lúc nằm ngửa, dịch dạ dày và thức ăn có thể trào vào đường hô hấp, gây sặc, tổn thương phổi và suy hô hấp.

Hôn mê, tím tái sau cuộc rượu

Một nam giới ngoài 40 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, được gia đình đưa vào Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn sau khi uống một lượng lớn rượu. Người bệnh đột ngột mất ý thức, gọi hỏi không đáp ứng, nôn nhiều thức ăn, tím tái và khó thở. Chỉ khoảng 10 phút sau khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh được đưa đến viện.

BS. Nguyễn Ngọc Minh Châu – Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc thăm khám cho bệnh nhân

Khi tiếp nhận, người bệnh hôn mê sâu, môi và đầu chi tím, phổi có ran ẩm hai bên. Độ bão hòa oxy máu khi thở khí phòng chỉ còn 38% (trong khi mức bình thường ở người khỏe mạnh là từ 95% đến 100%). Xét nghiệm cho thấy nồng độ cồn trong máu rất cao.

Người bệnh được chẩn đoán suy hô hấp cấp, viêm phổi do hít phải thức ăn và chất nôn, ngộ độc ethanol trên nền tăng huyết áp. Các bác sĩ đặt nội khí quản cấp cứu, hút ra nhiều dịch thức ăn, cho thở máy, bù dịch, sử dụng kháng sinh và chuyển Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc tiếp tục điều trị.

Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực ghi nhận các đám đông đặc và hình kính mờ tại vùng nhu mô phổi phía sau hai bên, phù hợp với tổn thương do hít phải chất nôn khi người bệnh nằm ngửa.

Đừng nhầm “ngủ say” với ngộ độc rượu

Theo BS. Nguyễn Ngọc Minh Châu, ở trường hợp trên, nhiều khả năng người bệnh mất ý thức sau khi uống rượu, sau đó nôn mất kiểm soát và hít phải chất nôn vào phổi.

Điều đáng lưu ý là người nhà rất dễ nhầm tình trạng này với ngủ say. Tuy nhiên, khi người uống rượu đã lơ mơ, không đáp ứng hoặc mất ý thức, nguy cơ sặc và suy hô hấp có thể xảy ra nhanh chóng.

Khi người say giảm ý thức, cần:

• Đặt người bệnh nằm nghiêng sang một bên, kê cao đầu và vai, tuyệt đối không để nằm ngửa.
• Luôn có người ở cạnh theo dõi, giữ ấm và không để người say ngủ một mình.
• Không cố gây nôn khi người bệnh đã lơ mơ, giảm ý thức hoặc bất tỉnh.
• Không tự ý sử dụng thuốc “giải rượu”, không cho người say tắm.

Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay nếu gọi hỏi không tỉnh hoặc không đáp ứng, thở chậm/ngắt quãng, da tái, môi và đầu chi tím, nôn nhiều khi đang lơ mơ, co giật hoặc người lạnh bất thường.

Khi đến viện, gia đình cần cung cấp thông tin về loại rượu, số lượng và thời điểm uống. Nếu là rượu không rõ nguồn gốc, cần thông báo rõ để bác sĩ lưu ý nguy cơ ngộ độc methanol, có thể để lại di chứng mù lòa, tổn thương não vĩnh viễn. Với rượu ngâm, cần cho biết loại động vật hoặc thực vật được sử dụng. Đồng thời, nên cung cấp danh sách các thuốc người bệnh đang dùng hằng ngày.

BVĐK Xanh Pôn khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng rượu bia, không uống rượu khi đói và chỉ sử dụng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Khi người say không còn tỉnh táo, đừng mặc định đó chỉ là một giấc ngủ; cần đặt người say đúng tư thế và nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm để phòng ngừa biến chứng sặc phổi và suy hô hấp.